75% ZAPOSLENIH RADI ZA MANJE OD 5500 KN Najbrojnija skupina mjesečno prima od 2000 do 2500 kuna

Goran Vugrinec Zaposlenost

Izvor: Neja Markicevic / CROPIX

Gotovo tri četvrtine zaposlenih u Hrvatskoj, odnosno onih koji ostvaruju prihod od rada, mjesečno zarađuje manje od hrvatske prosječne plaće, odnosno manje od 5.500 kuna.

Prema podacima Porezne uprave za 2013. godinu, među hrvatskim zaposlenicima, koji su podijeljeni u 32 platna razreda, najbrojnija su skupina oni koji mjesečno zarađuju od 2000 do 2500 kuna. Takvih je bilo 182,5 tisuća od ukupno oko 1,5 milijuna onih koji su te godine radili – nešto više od 12 posto. Ukupno, manje od minimalne plaće mjesečno je zaradio svaki peti hrvatski radnik – njih 20,6 posto.

Porazna je to slika hrvatskih zaposlenika. Većina građana, ističe dr. Iva Tomić s Ekonomskog instituta Zagreb, često se vodi podatkom o prosječnoj plaći i percipira da tako živi većina zaposlenika. Međutim, stvarnost je bitno drugačija: mjesečni prihod onih koji žive od rada bitno je niži, a nejednakosti među zaposlenicima nešto veće od onih koje se bilježe na ukupnoj populaciji. Prema prvom, grubom izračunu dr. Tomić, Ginijev koeficijent među zaposlenicima iznosi 0,4: kad bi u društvu jednakost bila potpuna, Ginijev bi koeficijent iznosio 0, a kad bi nejednakost bila ekstremna, iznosio bi 1. Prema Eurostatovim podacima, Ginijev koeficijent u Hrvatskoj nešto je niži (0,3).
Podaci Porezne uprave odnose se na sve one koji su 2013. godine radili, bez obzira na to koliko dugo, te je i zarada onih koji su radili tek nekoliko mjeseci podijeljena na cijelu godinu kako bi se vidjelo s koliko su dohotka svaki mjesec raspolagali. To dijelom objašnjava tako veliki broj niskih plaća, ali istovremeno pokazuje mnogo realniju sliku: bez obzira na to što su u mjesecima kad su radili pojedini zaposlenici imali veću plaću, s tim su novcem morali preživjeti cijelu godinu.
Na drugom kraju ljestvice, gdje se nalaze zaposleni s višim plaćama, brojke su višestruko manje. Zaposlenika s plaćom većom od 10.000 kuna bilo je tek 4,8 posto, odnosno nešto manje od 73.000. U posljednjem, najvišem platnom razredu onih s mjesečnom plaćom većom od 100.000 kuna 2013. godine bile su 243 osobe.

– Udio onih s većim plaćama doista je nizak, no i ovdje se struka, na temelju nekih iskustava iz prakse, pita ne krije li se dio objašnjenja i u isplaćivanju dijela plaće dobro plaćenim zaposlenicima ‘na ruke’ kako bi se izbjegla najviša stopa poreza – kaže dr. Tomić.
Ukupna neto zarada svih zaposlenika u 2013. godini iznosila je 76,2 milijarde kuna ili oko 4225 kuna po zaposleniku mjesečno. Bruto iznos iznosio je 108,7 milijardi kuna: od toga su na doprinose otišle 21,4 milijarde kuna, a na porez i prirez 11 milijardi kuna. Porezna osnovica svih zaposlenika iznosila je 46 milijardi kuna – tek desetak posto više od neoporezivog dijela na temelju osobnih odbitaka, koji je iznosio 41,3 milijarde kuna. Toliko su građani mogli zaraditi, a da na to ne plaćaju porez, na temelju svog osobnog odbitka te odbitaka na djecu i druge uzdržavane članove kućanstva. Umirovljenici, kojih je bilo 1,218.430, ukupno su primili 33,6 milijardi kuna mirovina ili, prosječno po umirovljeniku, 2300 kuna mjesečno. Zanimljivo je da i među umirovljenicima u bazi Porezne uprave postoje tri penzionera čiji je neto dohodak mjesečno bio veći od 100.000 kuna – ne radi se o samoj mirovini, već o ukupnom dohotku, koji, uz mirovinu, može uključivati dionice, prihod od najma ili sličnog.

Nejednakost među umirovljenicima nešto je niža nego među radnicima te Ginijev koeficijent iznosi 0,3. Međutim, baš kao i među zaposlenicima, najbrojnija skupina umirovljenika su oni s mirovinom od 2000 do 2500 kuna.
U odnosu na 2011. godinu, kad je Porezna uprava prvi put Jutarnjem listu dostavila analizu zaposlenika i umirovljenika, broj umirovljenika narastao je za nešto više od 123 tisuće. Ukupan broj onih koji su te godine imali status zaposlenika istovremeno je narastao za oko 52.000 – upola manje od broja umirovljenika. U istom se periodu broj obrtnika smanjio za oko 15.000 te ih je u 2013. bilo oko 96 tisuća.ƒ

  1. TABLICA – ZAPOSLENICIMANJE OD 0 KN 0
    0 – 500 KN 36.659
    501 – 800 KN 7809
    801 – 1000 KN 6708
    1001 – 1370 KN 21.465
    1371 – 1500 KN 7380
    1501 – 1700 KN 14.298
    1701 – 2000 KN 33.274
    2001 – 2500 KN 182.495
    2500 – 3000 KN 169.396
    3001 – 3500 KN 154.296
    3501 – 4000 KN 124.306
    4001 – 4500 KN 115.677
    4501 – 5000 KN 102.722
    5001 – 5500 KN 92.056
    5501 – 6000 KN 88.585
    6001 – 6500 KN 74.821
    6501 – 7000 KN 57.771
    7001 – 7500 KN 41.206
    7501 – 8000 KN 30.535
    8001 – 9000 KN 41.328
    9001 – 10.000 KN 28.206
    10.001 – 11.000 KN 18.497
    11.001 – 12.000 KN 12.469
    12.001 – 14.000 KN 15.712
    14.001 – 16.000 KN 9370
    16.001 – 18.000 KN 5111
    18.001 – 20.000 KN 3155
    20.001 – 30.000 KN 5508
    30.001 – 40.000 KN 1422
    40.001 – 50.000 KN 629
    50.001 -100.000 KN 724
    PREKO 100.000 KN 243
    UKUPNO 1,503.8332. TABLICA – UMIROVLJENICIMANJE OD 0 KN 0
    0 – 500 KN 79.674
    501 – 800 KN 57.670
    801 – 1000 KN 48.771
    1001 – 1370 KN 98.565
    1371 – 1500 KN 52.954
    1501 – 1700 KN 81.026
    1701 – 2000 KN 131.564
    2001 – 2500 KN 182.516
    2500 – 3000 KN 151.008
    3001 – 3500 KN 104.585
    3501 – 4000 KN 82.656
    4001 – 4500 KN 47.508
    4501 – 5000 KN 28.144
    5001 – 5500 KN 22.767
    5501 – 6000 KN 13.556
    6001 – 6500 KN 8820
    6501 – 7000 KN 8452
    7001 – 7500 KN 5621
    7501 – 8000 KN 4025
    8001 – 9000 KN 4234
    9001 – 10.000 KN 1935
    10.001 – 11.000 KN 906
    11.001 – 12.000 KN 563
    12.001 – 14.000 KN 336
    14.001 – 16.000 KN 135
    16.001 – 18.000 KN 94
    18.001 – 20.000 KN 69
    20.001 – 30.000 KN 145
    30.001 – 40.000 KN 49
    40.001 – 500.00 KN 27
    50.001 -100.000 KN 52
    PREKO 100.000 KN 3
    UKUPNO 1,218.4303. TABLICA – OBRTNICI

    DO 0 KN 7934
    DO 500 KN 11.565
    501 – 800 KN 2530
    801 – 1000 KN 1752
    1001 – 1370 KN 3338
    1371 – 1500 KN 1278
    1501 – 1700 KN 2069
    1701 – 2000 KN 3282
    2001 – 2500 KN 6659
    2500 – 3000 KN 5756
    3001 – 3500 KN 5363
    3501 – 4000 KN 4686
    4001 – 4500 KN 4703
    4501 – 5000 KN 4134
    5001 – 5500 KN 3700
    5501 – 6000 KN 3382
    6001 – 6500 KN 2961
    6501 – 7000 KN 2604
    7001 – 7500 KN 2311
    7501 – 8000 KN 1891
    8001 – 9000 KN 3053
    9001 – 10.000 KN 2552
    10.001 – 11.000 KN 1963
    11.001 – 12.000 KN 1519
    12.001 – 14.000 KN 2053
    14.001 – 16.000 KN 1158
    16.001 – 18.000 KN 612
    18.001 – 20.000 KN 365
    20.001 – 30.000 KN 601
    30.001 – 40.000 KN 102
    40.001 – 50.000 KN 30
    50.001 -100.000 KN 28
    PREKO 100.000 KN 4
    UKUPNO 95.938

    4. TABLICA – OSTALI

    DO 0 KN 3
    DO 500 KN 37.907
    501 – 800 KN 3602
    801 – 1000 KN 1717
    1001 – 1370 KN 2270
    1371 – 1500 KN 644
    1501 – 1700 KN 867
    1701 – 2000 KN 1197
    2001 – 2500 KN 1452
    2500 – 3000 KN 1048
    3001 – 3500 KN 941
    3501 – 4000 KN 808
    4001 – 4500 KN 726
    4501 – 5000 KN 582
    5001 – 5500 KN 392
    5501 – 6000 KN 322
    6001 – 6500 KN 241
    6501 – 7000 KN 181
    7001 – 7500 KN 155
    7501 – 8000 KN 105
    8001 – 9000 KN 161
    9001 – 10-000 KN 112
    10.001 – 11.000 KN 66
    11-001 – 12.000 KN 42
    12.001 – 14.000 KN 44
    14.001 – 16.000 KN 22
    16.001 – 18.000 KN 16
    18.001 – 20.000 KN 9
    20.001 – 30.000 KN 11
    30.001 – 40.000 KN 5
    40.001 – 50.000 KN 3
    50.001 -100.000 KN 3
    PREKO 100.000 KN 0
    UKUPNO 55.654

PIŠE Kristina Turčin